Huldigde stad Brugge Joris Van Severen, oprichter van het fascistische Verdinaso?

Op zaterdag 23 mei werd in de Brugse Wollestraat een herdenking gehouden voor 4 Bruggelingen die in mei 1940 werden vermoord in het Franse Abbeville. In naam van het stadsbestuur legde schepen van cultuur Nico Blontrock (CD&V) er bloemen neer aan het gedenkteken.
De 4 namen op de gedenkplaat: Maria Ceuterick, Louis Caestecker, Jan Ryckoort en Joris Van Severen.Ja, inderdaad… Joris van Severen, oprichter van het fascistische Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaalsolidaristen).

gebrek aan duiding en historische context

Het grote probleem is niet dat de stad bloemen legt bij dit gedenkteken maar dat de schepen en de stad het nalaten om duiding te geven bij de figuur Joris Van Severen en deze herdenking in een historische context te plaatsen. Door de fascistische overtuiging van Van Severen en zijn kompaan Jan Ryckoort niet te benoemen wordt de speech (integraal hier onder) die de schepen in naam van de stad brengt wel zeer ongemakkelijk, vooral de passage “Vandaag herdenken wij hen. Niet alleen als namen uit de geschiedenis, maar als mensen van vlees en bloed. Mensen met een familie, met een overtuiging, met dromen en met een toekomst die hen werd ontnomen door oorlog en blind wantrouwen.”
De fascistische overtuiging van Van Severen is immers compleet immoreel en verwerpelijk.
Verschillende mensen spraken Blontrock aan op z’n sociale media, maar kregen geen gehoor. Hun vragen werden zelfs verwijderd. Omdat de stad dus weigert duiding te brengen doen we het hier zelf. (lees verder onder de afbeelding)

de speech zoals ze op de facebookpagina van Nico Blontrock verscheen:


Het is vandaag niet moeilijk inspiratie te vinden voor een toespraak als deze, voor woorden die oorlog en bloedvergieten veroordelen.

Ook in 2026 worden we dagelijks geconfronteerd met beelden van vernietiging, angst en menselijk leed. Oekraïne, Gaza. Met onschuldige burgers als slachtoffers. Elders in de wereld slaan conflicten gezinnen uiteen, worden mensen op de vlucht gedreven en groeit een generatie op in onzekerheid en in geweld.

De actualiteit herinnert er ons vaak aan dat vrede nooit vanzelfsprekend is. Dat beschaving broos blijft. En dat oorlog telkens dezelfde menselijke tragedie veroorzaakt, ongeacht plaats of tijd.

Daarom zijn momenten als deze zo belangrijk. Vandaag herdenken we het bloedbad van Abbeville. Een tragedie in mei 1940, in de eerste chaotische dagen van de Tweede Wereldoorlog. Een gebeurtenis die ons confronteert met wat er kan gebeuren wanneer angst, wantrouwen en paniek de rede verdringen.

In de nacht van 19 op 20 mei 1940 werd Abbeville getroffen door bombardementen. In de paniek die daarop volgde, besloten Franse soldaten gevangenen zonder proces te executeren. Vier Bruggelingen verloren het leven. Maria Ceuterick, Louis Caestecker, Jan Ryckoort en Joris Van Severen.

Vandaag herdenken wij hen. Niet alleen als namen uit de geschiedenis, maar als mensen van vlees en bloed. Mensen met een familie, met een overtuiging, met dromen en met een toekomst die hen werd ontnomen door oorlog en blind wantrouwen.

De geschiedenis van Abbeville toont hoe snel een samenleving haar moreel kompas kan verliezen wanneer angst de bovenhand krijgt. Ze herinnert er ons aan dat oorlog niet alleen slachtoffers maakt aan het front, maar ook gewone burgers meesleurt in een spiraal van geweld en ontmenselijking.

Daarom moet we blijven herdenken.

Niet om in het verleden te blijven hangen, maar om lessen te trekken voor vandaag en voor morgen. Om waakzaam te blijven voor haat, polarisering en onverschilligheid. Om te beseffen dat democratie, rechtvaardigheid en menselijke waardigheid nooit zijn gegarandeerd.

Laat om daarom kiezen voor dialoog boven haat, voor menselijkheid boven verdeeldheid. Voor herinnering boven vergetelheid.

En laat ons vooral de slachtoffers blijven noemen en herdenken. Want zolang wij hun namen uitspreken blijven ze deel uitmaken van ons collectieve geheugen – en herinneren ze er ons aan welke prijs oorlog altijd vraagt.

Nico Blontrock

het bloedbad van Abbeville

Bij de Duitse inval in mei 1940 werden naar schatting 6000 tot 8000 mensen gearresteerd door de Belgische overheid op verdenking van collaboratie en met treinen (de zogenaamde spooktreinen) en bussen naar Frankrijk gedeporteerd.

Het ging onder meer om communisten, nationaalsocialisten, rexisten (aanhangers van de Belgische fascistische partij REX) en Vlaams-nationalisten. Maar vooral buitenlanders werden aangehouden. Die waren meestal afkomstig uit Duitsland en Oost-Europa; de ironie wil dat het vaak om Joodse en antifascistische vluchtelingen ging.

21 van hen werden opgesloten onder de muziekkiosk van het marktplein van Abbeville. Toen de Duitsers dit noord-Franse dorp zwaar bombardeerden besloten de Franse bewakers in een soort van blinde paniek dat het beter was om de gevangenen te executeren dan dat de Duitsers ze konden bevrijden.

In Brugge werd een monument opgericht om de 4 Brugse slachtoffers van dit bloedbad te herdenken

De kelder van de kiosk van Abbeville

de 4 bruggelingen

et monument voor de 4 Bruggelingen.

Maria Ceuterick was de 60-jarige schoonmoeder van architect Ernst Warris, die als protestantse Nederlander in het katholieke Brugge weinig sympathie verwierf. Toen de politie hem kwam arresteren en hij niet thuis bleek te zijn, pakten ze dan maar z’n schoonmoeder, vrouw en dochter mee. De 2 laatsten ontsnapten aan de dood.

Louis Caestecker, een jonge loodgieter, had een communistische vriend en kwam zo op de lijst van staatsgevaarlijken terecht. Toen men hem kwam arresteren was hij niet thuis. Omdat hij niks verkeerd gedaan had ging hij zichzelf aanbieden bij de politie, die hem alsnog aanhield.

Jan Ryckoort was kunstschilder en fungeerde als privésecretaris van Joris van Severen.

De 4e persoon op de gedenkplaat is Joris Van Severen.

wie was Joris Van Severen?

Joris Van Severen (1894–1940) was een Belgische politicus, schrijver en nationalist en dus vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistische en antisemitische VERDINASO.

Joris Van Severen “groet de mensen”

Aanvankelijk was hij actief binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams-nationalisme na de Eerste Wereldoorlog. Hij pleitte eerst voor meer autonomie voor Vlaanderen, maar evolueerde later naar het idee van een autoritaire Dietse staat waarin Nederland, Vlaanderen en Luxemburg verenigd zouden worden.

Zijn politieke ideeën werden beïnvloed door het fascisme en autoritaire stromingen die in Europa in de jaren 1930 opkwamen.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd Van Severen door de Belgische overheid gearresteerd omdat men hem verdacht van sympathieën voor vijandige regimes.

fascisme nooit nog kans geven!

Het fascisme ligt nog steeds op de loer. Als we het willen stoppen zijn er nog heel wat uitdagingen die we moeten volbrengen. Deze stappen brengen ons alvast dichter:

leer uit de geschiedenis: Historisch inzicht in hoe in het verleden regimes macht vergaarden en het fascisme installeerden begint bij het correct weergeven van die geschiedenis. Plaats duiding bij monumenten, maak in de geschiedenislessen verbindingen tussen verleden en heden.

respecteer democratie en diep die verder uit: Democratie bouw je op van onderuit. Mensen die verenigd zijn in buurtcomités, collectieven, verenigingen, organisaties,… hebben de democratische reflexen in hun DNA.

respecteer minderheden en zorg voor gelijke kansen: In een samenleving waar mensen elkaar gelijkwaardig behandelen kan fascisme niet wortelen.

extreem-rechts actief bestrijden: Blijf in debat gaan wanneer extreem-rechts hun leugens verspreiden. Weerleg hun leugens met feiten. Wanneer ze op straat komen, komen wij met méér op straat… want SAMEN zijn we ALTIJD met MEER!

bronnen

  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Bloedbad_van_Abbeville
  • https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/verbond-van-dietsche-nationaal-solidaristen-verdinaso.html
  • https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/personen/van-severen-joris.html
  • https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/arrestaties-van-mei-1940.html
  • https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/van-severen-joris
  • https://abbevillecomite.be/

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Volg je ons al?

In deze crazy ratrace gaat alles zo snel dat je je favoriete collectief  uit het oog dreigt te verliezen.  Via volgende tools kan je op de hoogte blijven…

Mailinglijst

Lekker Oldscool!  Iedere maand een mailtje met alle info die de Brugse Anarchistische Scene kan nodig hebben!  Da’s BAML.  
Schrijf je snel in via onderstaande formulier.