Op Buy Nothing Day, dit jaar op 29 november, dagen we onszelf uit om ons consumptiegedrag eens onder de loupe te nemen. Niet kopen lijkt simpel, maar het raakt aan iets veel diepers: elke aankoop die we níét doen, voorkomt een keten van grondstoffenwinning, transport, verpakking en uiteindelijk dus ook afval. Vooral verpakkingen vormen wereldwijd een groeiend probleem. Van plastic folies tot kartonnen dozen en bubbeltjesplastic: het overgrote deel belandt uiteindelijk in de verbrandingsoven of het milieu.

We kopen, kopen, kopen er maar op los, en dat zonder stil te staan bij de gevolgen van dat gedrag.
Dat gedrag bevordert immers de wereldwijde ongelijkheid maar ook onze planeet gaat er volledig aan kapot.
Bovendien zorgt de constante stroom van reclame die we iedere dag moeten slikken voor onnodige stress.
We kopen te veel, en wat we kopen is vaak van inferieure kwaliteit waardoor het ook steeds sneller moet vervangen worden door nieuwe goedkope rommel.
In de aanloop naar internationale Buy Nothing Day, zaterdag 29 november 2025, willen we aandacht vragen voor de gevolgen van ons overconsumptiegedrag én willen we ook enkele alternatieven voorstellen.
Meer dan een milieuprobleem
Verpakkingen zijn ontworpen voor éénmalig gebruik, maar ze blijven soms honderden jaren bestaan. Ze vervuilen oceanen, stranden, straten en zelfs ons eigen lichaam.
Microplastics zijn in drinkwater maar inmiddels ook in bloed en placenta’s teruggevonden. En misschien hoorde je ook al van de “Great Pacific Garbage Patch”? Dat is een soort van drijvend eiland van plastic-resten met een grootte van 3 keer Frankrijk in de Stille oceaan.
Naast de gigantische negatieve impact op klimaat,milieu en ecosystemen is er ook een grote sociale impact. De rijkere landen lossen maar al te graag hun afvalprobleem op door hun afval naar armere landen zoals Ghana, Senegal, Maleisië, Indonesië en Turkije te exporteren.
In die landen zijn vaak minder strengen regels over de verwerking van afval. Dus dat wordt gedumpt, slecht verwerkt of gewoon verbrand in open lucht. Dit afvalkolonialisme zorgt voor grote gezondheidsproblemen bij de lokale gemeenschappen die leven tussen giftige rook, vervuild water en bergen afval die zij nooit zelf produceerden.
De lasten liggen bij mensen die het minst bijdragen aan het probleem.
5 R’s van Duurzaamheid
Net zoals in het artikel over de fashion-industrie en de tech-industrie kunnen we hier ook de 5 R’s van de duurzaamheid toepassen als we willen nadenken over hoe we impact kunnen hebben op dit alles…
1.Refuse
Weiger wat je niet nodig hebt. Zeg nee tegen gratis gadgets, flyers, plastic tassen en overbodige verpakking. Kies voor winkels die weinig of geen verpakking aanbieden (zoals verpakkingsvrije winkels). Probeer wat minder online te bestellen… pakketten worden heel vaak bijgevuld met plastic en andere rommel.
Sinds 2019 is er in België gelukkig een verbod op lichte wegwerpzakjes van plastic in de winkel. Vaak worden nu papieren zakken meegegeven… maar ook die komen met een milieukost.
Ga dus gewoon winkelen met een fietstas, rugzak of katoenen totebag.
2. Reduce
Vermijd producten met multilayer plastics of dubbele verpakkingen. Als je online koopt, probeer dan je aankopen te bundelen. Bestel alles in één keer zodat er slechts 1 pakket moet worden gemaakt en geleverd.
Bij de onlinereuzen zie je vaak dat producten die je samen bestelt door verschillende partners worden verstuurd vanuit verschillende magazijnen. Bij kleinere online winkels is de kans kleiner.
3. Reuse
Hergebruik zoveel mogelijk. gebruik herbruikbare zakken, voedsecontainers, drinkflessen en koffiebekers! Breng spullen die je zelf niet meer gebruikt naar een weggeefwinkel of kringwinkel.
4.Repair
Probeer spullen die stuk zijn zelf te herstellen of check eens of er een repaircafé in je buurt is.
5.Recycle
Het laatste redmiddel: Recyclage.
Scheid je papier, plastic, glas en PMD correct zodat ze correct kunnen gerecycleerd worden. Denk op voorhand na over wat je koopt… koop producten die makkelijk te recycleren zijn of in makkelijk te recycleren verpakkingen zit.
